Kiên nhẫn sống những câu hỏi hôm nay

Em thương,

Anh biết mấy hôm nay em đang hoang mang, bởi đất nước mình đang rơi vào một giai đoạn bất ổn. Từ những mảnh vụn tin tức tung tóe khắp nơi, chúng ta không thể biết được điều gì thực sựđang diễn ra, và điều gì sẽ xảy đến tiếp theo. Mọi thứ dường như chỉ mới bắt đầu, và mây đen đang kéo lên phía chân trời. Có quá nhiều câu hỏi đang cuộn xoáy trong lòng em.

Từ nhỏ đến lớn, chúng ta không bao giờ được dạy rằng nên nuôi dưỡng những câu hỏi. Ngược lại, các câu hỏi bị né tránh, bị vùi dập. Chúng ta được dạy phải ngoan, phải vâng lời, phải hiểu thế nào là đúng-sai, từ những người lớn vốn thường làm ngược lại những lời họ dạy. Mà kể như nếu họ có làm đúng, thì cái thế giới đúng-sai ấy của họ mới hạn hẹp làm sao, mới cũ kỹ làm sao, mới khô cứng làm sao. Em có quá nhiều câu hỏi, em thấy nghi ngờ nhiều thứ. Em muốn làm ra cái gì mới, cái gì hay, cái gì vượt ra khỏi những khuôn khổ cũ, những giới hạn cũ. Cuộc trưởng thành của em không biết từ bao giờ trở thành một cuộc tranh đấu. Toàn bộ năng lượng tuổi trẻ của em đáng ra phải dùng cho tưởng tượng, cho sáng tạo, thì lại dùng để chống lại một hệ thống khổng lồ chưa bao giờ muốn em được tự do. Dần dần, cùng với áp lực vô hình của cuộc sống thường nhật, những câu hỏi của em bị đẩy sâu hơn vào lòng, bị nhốt lại, bị khóa kín.

Anh đã sống toàn bộ tuổi trẻ của mình với những câu hỏi. Anh là ai? Anh từ đâu đến? Mọi điều xung quanh đã, đang và sẽ diễn ra, tại sao chúng lại như vậy? Anh phải làm gì? Anh phải đi đâu? Lúc bạn bè đang đá bóng, anh đọc Hoàng Tử Bé và nghĩ miên man về vũ trụ, về con người. Lúc bạn bè chơi game, anh đọc Rừng Nauy và nghĩ rất nhiều về cái chết. Lúc bạn bè ra trường lao đầu vào kiếm việc, anh vẫn còn nghĩ mãi về những vấn đề nội tại của đất nước mình, và của chính mình. Cho đến tận bây giờ, khi mà mọi thứ đã tương đối rõ ràng hơn, không một ngày nào anh không sống cùng và ôm ấp những câu hỏi.

Bởi vì thế giới sẽ không có vấn đề gì nếu em không đặt câu hỏi. Con mèo không đặt câu hỏi, con chim không đặt câu hỏi. Những người tự cho rằng mình quá bận rộn, quá tự ti hoặc quá tự tin cũng không đặt câu hỏi. Với những người không đặt câu hỏi, thế giới bao giờ cũng ổn cả, mọi điều đều có vẻ logic, đều có thể lý giải theo cách mà những người đi trước mình đã lý giải. Họ chấp nhận và hài lòng với thế giới đó. Cho đến khi đất dưới chân họ rung chuyển. Lúc đó họ mới hốt hoảng cái gì vậy? Tại sao? Tôi phải làm gì?

Em thương,

Thế giới xung quanh em là một thực thể rộng lớn, phong phú, phức tạp. Bản thân em cũng là một vũ trụ rực rỡ, nhiều chiều và tràn đầy tiềm năng. Các câu hỏi đúng sẽ là ánh sáng soi đường giúp em khám phá cả bên ngoài lẫn bên trong, giúp em khai thác nguồn năng lượng vĩ đại được trao cho em ngay từ buổi đầu em lọt lòng mẹ, giúp em thấu hiểu thế giới và yêu thương thế giới nhiều hơn. Chỉ có sự ngu dốt, sự hèn nhát, sự tuân phục vô điều kiện mới khiến cho thế giới này nhiều sự lãng phí đến thế, nhiều mâu thuẫn đến thế, nhiều chiến tranh đến thế.

Để kết, anh gửi cho em đoạn trích này của nhà thơ Rainer Maria Rilke:

“Hãy kiên nhẫn với những gì còn vướng mắc trong lòng em, cố gắng yêu lấy những câu hỏi, như yêu những căn phòng đóng kín và ôm ấp những cuốn sách viết bằng thứ ngôn ngữ xa lạ. Đừng vội tìm kiếm ngay bây giờ những câu trả lời, chúng chưa được trao cho em vì em chưa đủ khả năng để sống chúng. Vấn đề cốt lõi là, cần phải sống tất cả mọi thứ. Sống những câu hỏi ngay bây giờ. Có thể nhờ thế mà em sẽ dần dần, dù em không nhận ra, một ngày kia em sẽ sống gần hơn với câu trả lời.” 

ta đến đây làm gì

buổi sáng mùa thơm ngát, em đến đây làm gì? mặt trời đang đợi em, gió bờ hồ đợi em, gió bờ sông đợi em, chim đang hót đợi em, máy đang khoan đợi em, cà phê cũng đợi em. sáng nay em cười hay em khóc, em vui hay em buồn, em lung linh rực ngời hay em co mình ủ rũ, em len lỏi giữa đường khói bụi, em đợi ở sân bay, em cầu nguyện bên giường bệnh, em cháy, em chảy, em nở như một bông hoa, em nằm im như hạt cải, em thơm hương mùa xuân. em biết, ở tận trong sâu thẳm em biết, ta đến đây để gặp nhau.

mai sau là chuyện mai sau.

Bây giờ mình đi đâu

“And you said “this is the first day of my life
I’m glad I didn’t die before I met you
But now I don’t care I could go anywhere with you
And I’d probably be happy”

– “First day of my life”, Bright Eyes.

Em thương yêu,

Anh biết em đang hoang mang. Em thấy háo hức, em muốn thay đổi, em muốn làm việc, em thèm được cháy lên. Hẳn rồi, em còn trẻ và tràn đầy năng lượng. Nhưng em cũng thấy e ngại, lo lắng, đôi khi sợ hãi vì không biết phải làm gì. Trước mắt em có quá nhiều lựa chọn, có quá nhiều hình mẫu, có quá nhiều đường đi. Em nên chọn hướng nào? Chuyển nơi ở? Nhảy việc? Kết hôn? Chia tay? Bỏ học? Hoặc có nên dừng tất cả lại và đi du lịch trong vài tuần?

Em có nhớ đoạn Alice gặp chú mèo tàng hình ở ngã ba nơi xứ sở thần kỳ không? Alice đã hỏi mèo, như em đang hỏi anh bây giờ, rằng nên đi theo hướng nào? Mèo không trả lời mà hỏi lại, rằng em muốn đi đâu? Alice lắc đầu không biết. Mèo đáp: vậy thì đi đường nào mà chả được.

Đi đường nào cũng được, đúng vậy đấy.

Đa phần chúng ta lớn lên được dạy rằng chỉ có một con đường mà thôi. Bởi vì bố mẹ chỉ có thể dạy chúng ta những điều mà họ biết. Bởi vì đám đông chỉ có thể kéo chúng ta vào những lối mòn. Và bởi vì trường học, thay vì mở rộng cánh cửa tự do, từ lâu đã biến thành công cụ của chính trị, của đạo đức, của tôn giáo. Trên vai em là hàng chục cân sách vở, hàng trăm cân trách nhiệm, hàng ngàn cân hy vọng trông chờ. Dù muốn dù không, em bị đẩy về phía con đường duy nhất. Con đường của con ngoan trò giỏi. Con đường vào đại học. Con đường lát bằng tiền và quan hệ. Con đường dẫn đến cuộc sống “ổn định” và an toàn.

Sẽ thế nào nếu em không muốn đi con đường đó? Sẽ thế nào nếu một ngày em biết có vô số ngã rẽ khác đang mời gọi em, đang chờ đợi em? Khối năng lượng em đang bỏ ra để chiến đấu chống lại quán tính, chống lại giáo điều, chống lại lực cản của cả bên ngoài lẫn bên trong thực là khủng khiếp. Quá nhiều người mệt mỏi, bỏ cuộc. Quá nhiều người thậm chí còn không thèm đặt câu hỏi ngay từ đầu. Họ cứ thế để mình bị kéo đi trên con đường dọn sẵn. Họ trôi.

Em không muốn trôi. Chẳng ai muốn trôi cả. Anh tin vào niềm khao khát tự do, niềm đam mê khám phá, và tiềm năng sáng tạo rực rỡ bên trong mỗi trái tim người. Nhưng để đánh thức được nguồn năng lượng khổng lồ ấy cần rất nhiều dũng cảm và kiên nhẫn. Cần rất nhiều thất bại và mất mát. Cần rất nhiều cô đơn. Mà em thì vẫn luôn tin rằng chẳng có gì đáng sợ hơn mất mát và cô đơn…

Rốt cuộc, bây giờ mình đi đâu?

Em hãy thử đi xa. Xa ra khỏi nơi em thường sống. Xa khỏi những thói quen cũ, những gương mặt cũ, những lối đi cũ. Đến đó, em hãy chọn một nơi thật yên. Dọn cho mình một chỗ thật dễ chịu. Thả lỏng ra. Em không cần phải nói gì với bất cứ ai. Em không cần phải gồng mình lên nữa. Em chỉ mở rộng mọi giác quan của mình.

Và rồi thử nhìn sâu vào bên trong: thực ra em luôn biết mình muốn gì. Anh biết là em biết. Em chỉ bị ồn ào làm xao lãng thôi. Trong thinh lặng hôm nay, em sẽ nhớ lại dần. Nhớ lại điều gì làm em thực sự vui, công việc gì em thực sự thích, người bạn nào em thực sự gần gũi, khoảnh khắc nào em thực sự rung động. Đó chính là những dấu hiệu em đang tìm, những bảng chỉ đường em đang kiếm. Đó chính là nơi em thuộc về, là nơi em muốn đến. Dũng cảm đi theo chúng, kiên nhẫn hướng toàn bộ năng lượng của em vào chúng, và tin tưởng rằng chúng sẽ giúp em hồi sinh.

“Và em thì thầm: Hôm nay là ngày đầu tiên của cuộc đời em
Em thấy vui vì đã không chết trước khi gặp anh
Giờ thì em chẳng quan tâm, em có thể đi bất kì đâu cùng anh
Biết đâu em sẽ hạnh phúc…” 

Ừ, biết đâu. Bởi vì không có gì tẻ nhạt hơn là hạnh phúc được đảm bảo. Bởi vì không có gì chắc chắn nên cuộc đời mới đáng sống. Bởi vì em hoàn toàn hiểu rõ rằng em có thể hạnh phúc, cũng có thể không. Nhưng điều đó nào đâu quan trọng. Vì ngày hôm nay em đang hồn nhiên, em đang tin cậy đến mức phó mặc, em đang ý thức về việc mình làm đến mức không còn quan tâm đến kết quả. Ngày hôm nay, em hiểu rằng chỉ riêng việc em đang sống, đang hít thở, đang yêu thương thôi đã là một ân huệ thiêng liêng tột cùng rồi.

Thế thì em đi đâu cũng được, và anh sẽ đi cùng em.

ngày em đọc những dòng này

Hôm nay, em đọc vài điều khiến em xúc động và giúp em nhận ra không còn nỗi sợ nào để phải sợ nữa. Không còn nước mắt để phải khóc. Không còn cổ để phải treo lên vì nhục nhã. Rằng mỗi khi em nghĩ rằng em đã xúc phạm ai đó, em chỉ tưởng tượng ra thôi và thực ra tất cả họ đều yêu thương em và không gì có thể thay đổi điều đó. Rằng mọi người và mọi điều đều sống bên trong em. Rằng điều đó cũng không làm cho bất cứ gì trở nên bớt thực hơn.

Rằng những đụng chạm nhẹ nhàng sẽ thay đổi em và ở lại với em lâu hơn là những va đập mạnh.

Rằng một mình có nghĩa là em đang tự do. Rằng những người tình cũ nhớ em và những người tình mới muốn em và người tình hiện tại đúng là người mà em cần ở cạnh. Rằng dòng điện li ti đang chạy xuống cánh tay em chính là lông vũ của thiên thần và họ liên tục thì thầm vào tai em, nếu em chọn lắng nghe họ nói. Rằng mọi điều em muốn xảy ra, sẽ xảy ra, nếu em quyết định rằng em thực sự muốn chúng. Rằng mỗi khi em nghĩ một điều buồn, em có thể nghĩ một điều vui thay thế. Rằng em hoàn toàn kiểm soát điều đó.

Rằng những người làm cho em cười là những người đẹp hơn những người đẹp. Rằng em cười nhiều hơn em khóc. Rằng khóc là tốt cho em. Rằng những người mà em căm giận rất mong em ngưng giận và chính em cũng mong việc đó. Rằng bạn bè em chính là phản chiếu những phần tốt đẹp nhất của em. Rằng em lớn hơn tổng của tất cả mọi điều em biết và tất cả cách em phản ứng với chúng. Rằng nhảy múa đôi khi quan trọng hơn là nghe nhạc.

Rằng những khoảnh khắc đáng xấu hổ nhất, khó xử nhất trong cuộc đời em chỉ tồn tại trong trí nhớ của riêng em mà không của ai khác. Rằng không ai đánh giá em khi em bước vào phòng và tất cả những gì họ muốn biết đó là em có đánh giá họ không. Rằng những gì em tạo ra và những gì em làm với thời gian của em quan trọng hơn là những gì em hiểu. Rằng sự khác biệt giữa công việc và nghệ thuật chỉ là niềm đam mê. Rằng chẳng việc nào trong hai việc đó định nghĩa được em. Rằng nói chuyện với người lạ chính là cách em kết bạn.

Rằng một ngày tồi tệ rồi sẽ kết thúc nhưng một nụ cười sẽ đi khắp thế gian. Rằng cuộc sống liên tục tự mâu thuẫn chính nó. Rằng chính đó là lý do tại sao nó đáng sống.

Rằng sự khác nhau giữa nỗi đau và tình yêu là thời gian. Rằng tình yêu chỉ thực đến mức em muốn. Rằng ngày nào mặt trời cũng mọc lên và tùy em có muốn mọc cùng với nó hay không. Rằng quyết định của em bây giờ, chính thời điểm này, sẽ thay đổi tương lai. Mãi mãi. Rằng mưa rất đẹp.

Và em cũng thế.

—-
Mưa dịch từ I wrote it for you của pleasefindthis